Nedim Atilla nın Food in Live Dergisindeki yazılarına bu linkten ulaşabilirsiniz.
Nedim Atilla 'ya Twitter 'dan da ulaşabilirsiniz
nedim atilla
Anasayfa arrow Yemek Tarifleri arrow Yerli viagralar
Yerli viagralar Yazdır E-posta
Perşembe, 16 Ağustos 2007

 

İncir, çekirdeksiz nar, harnup, cezerye… Hepsi de en azından iki bin yıldır cinsel yaşam için kaçınılmaz olarak kabul ediliyorlar…


Gün geçmesin ki, gazetelerde, televizyonlarda “işte bu yerli Viagradır” diye haber çıkmasın. Refik Erduran ustamız denedi, kullandı ve yazdı da biz de öğrendik Viagra denen “mucize ilaç” ile bir erkeğin ölünceye kadar “hoş bir cinsel yaşamı” olabilecek… Bu yazı dizisini hazırlarken biz de merak ettik, gerçekten de “viagra” niteliği taşıyan ürünler ülkemizde de var mı? Daha sonra bilim insanlarına danıştık, bir kısmı, “bilimsel olarak kanıtlanmamış olsa da” halkın inararak tükettiği “yerli viagraların” yararlı olabileceğini söylediler. Örneğin şu günlerde Mersin ve Adana’da yapılan tüm bilimsel toplantılarda konuklara “cezerye” ikram edilmesi gelenek. Cezerye de her zaman olduğu gibi konuklara “yerli viagra” olarak sunuluyor. İthal muzlar yaygınlaşmadan önce Türkiye’de en çok “yerli viagra” olarak inanılarak tüketilen aslında sadece potasyum açısından büyük zenginliği olan Anamur Muzu idi. Şimdilerde ise hemen her ilin bir “yerli viagrası” var.

Adem’le Havva, cennetten kovulduklarında edep yerlerini İncir ağacı ile örtmüşlerdi. İnsanlığın ilk giysisi olan bu yapraklar, üç dinin de kutsadığı ağaçtan koparılmıştı. Cennet meyvesi olarak anılan incir, bütün dünyada kutsal kabul edilmiştir.  İncil’de en fazla adı geçen incir ağacının cennette olduğuna inanılır.  Kuran-ı Kerim’de “incir” adını taşıyan bir sure bulunmaktadır. Adına Torbalı yakınlarında kurulmuş bir kent olan Metropolis’te bulunan bir yazıta göre, Bereketin tanrıçası Demeter, ‘’ Sonbahar meyvesi’’ olan inciri biz ölümlüler için yarattı. Mısır Kraliçesi Kleopatra’nın en gözde meyvesi incirdi ve ne yazık ki incir dolu sepetteki yolan nedeniyle öldü. İncir eski Yunan’daki Olimpik atletlere antreman yemeği olarak sunuluyordu, atletlere madalya olarak defne incir yaprağı veriliyordu. Tarih boyunca bereket ve başarının sembolü olan incirin 750 çeşidi bulunuyor.

İncir’in anavatanı, Batı Anadolu’dur. Karya’ya ait bir meyvedir. Karya, bugün Muğla’nın üzerindebulunduğu antik çağın önemli bir uygarlığı. Figus  Caricus Smyrnensis adıyla anılan incir, dünyanın en güzel lezzetlerinden biridir. İzmir’de ‘’Mis gibi bardacık’’ diye satılan tür. Halikarnas Balıkçısı’nın dediği gibi, bizim meyve diye yediğimiz şey, incirin henüz açmamış çiçeği. Batı Anadolu’da eskiden her evin bahçesinde bir incir ağacı bulunur. Yaprağın taşıdığı özel bir koku nedeniyle, altında oturanların az sonra uykusu gelir. Kökleri öylesine güçlü ve öylesine her yere ulaşabilen inceliktedir ki bir evin temeline kökünün girmesi, yıkılmasına bile neden olur. Halk ana boşuna dememiş, “Ocağına incir ağacı dikilmesi” bedduasını…

İncir kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor, B1, B2, A ve C vitaminleriyle tam bir sağlık kaynağı. Sütün iki misline yakın kalsiyum miktarı ile hamile ve çocuklarda kemik gelişimini sağlayıcı, yaşlılarda ise kemik erimesine karşı koruyucu özelliği var. Özellikle çekirdekleri ağızda iyice çiğnendiğinde yararı artar. Ülkemizin önemli bir ihracat kaynağını oluşturan kurutmalık incire ise ‘’sarılop’’ denir. Dünyadaki incir ihracatının yaklaşık 80’i İzmir Limanı’ndan yapılmaktadır. Dünya fiyatını bizim belirlediğimiz nadir ürünlerden biridir incir.


 İncir’in Viagra özellikleri

Aydın’ın şirin ilçesi İncirliova ise hem belediye başkanları, hem de kaymakamları ile “yerli viagra” konusunda hayli iddialı bir kasaba. Öte yandan İncir’in Latince ismi “Figus Kariensis”… Yani “karialı fug”… İncirliova’da “karianın tam göbeğindeki bir yerleşim”… Bölgede eskiden beri başta sarı lop olmak üzere çeşitli incir türleri için “viagra” inanışı bulunuyor. İncirliova eski Kaymakamı Kamil Köten ise gazetelere verdiği “İşte yerli viagra, İncirliova’nın inciri” diye tanımlayan Kamil Köten halen Merzifon Kaymakamı olarak görev yapıyor.

İncirliova’da  her yıl olduğu gibi 4 - 6 Eylül 2002 tarihleri arasında yapılan "İncir Festivali" sırasında        "Viagra mı?.. İncir mi?.." tartışması da yaşanmıştı.  Festival programında "Viagra'ya Hayır, İncire Evet!" başlıklı bir sempozyum da bulunuyordu.

Dönemin İncirliova Kaymakamı Kamil Köten, bu tartışmalara şöyle bir açıklık getirmişti: Çevre kirliliğinin önüne geçilemez tahribatına paralel olarak, kimyasal güçlendiricilerle de bir vücut kirliliği girdabına doğru sürükleniyor insanlık. Viagra türü kimyasal güçlendiriciler insanlar üzerinde geçici performanslar yaratsalar da o sürenin sonunda vücutta büyük tahribatlara yol açıyorlar. Görüyorsunuz, ABD'de Viagra kullandıktan sonra kalp krizi geçiren ve yaşamını yitiren insan sayısı 100'e yaklaştı. Biz Viagra'nın yerine inciri alternatif olarak sunmaya çalışıyoruz.  Biliyorsunuz özünde cinsel aktivite güce bağlıdır. Sonuçta bu bir performans olayı. Bakınız, 1 kg. incirde 2900 kalori var. Ki, bu düzeyde kalori dünyada başka hiçbir meyvede yok. Bunun yanı sıra cinsel gücü etkileyen çinko var içinde. B vitamini var, vücudu dinç tutan potasyum var. İncir, potasyumda bir numara.. 100 gr. incirde 900 miligram potasyum var. Ayrıca kalsiyum var. A vitamini var, fosfor var, demir var. Kolesterolü önlüyor, çünkü doymuş yağ ihtiva ediyor. Zengin protein var. Viagra'nın iktidarsızlar üzerinde "damar açıcı" etkisi var. Görüldüğü gibi Viagra afrodizyak bir madde değil. "Damar açıcı" özelliği de kalp rahatsızlıklarına neden olabiliyor. Oysa incir afrodizyak özelliğe sahip, gerçekten mucize bir meyve..”

İncir’in “Erkeği” denilen “iğlek” türünün tomurcuk halinden yapılan reçeller ise daha çok Marmara Bölgemizde yaygın... Diğer meyvelerden farklı olarak incirin dişisi ve erkeği ayrı ağaçlarda bulunuyor. Doğal döllenme için, 200 dişi ağaca karşın bir erkek ağaç dikiyor Egeliler tarlalarına... Döllenmeden sonra açan çiçek ise bizim bildiğimiz meyve oluyor.  İğlek’in reçeli de “başlı başına bir doğal viagra” olarak kabul ediliyor.

 

Cevizli incir dolması
 
MALZEME: 500 gr kuru incir, 3 çorba kaşığı ceviz içi, 3 çorba kaşığı toz şeker

HAZIRLANIŞI: İncirlerin saplarını koparıp, yıkayın daha sonra sap yerlerinden kesip, içlerine dövülmüş ceviz içi ve şeker karışımından doldurun. Doldurduğuınuz incirleri kapatıp, önceden yağladığınız bir tepsiye dizin. Üzerlerine bir bardak su veya süt dökün. Hafif ateşte ağzı kapalı olacak şekilde pişirin. İncirler yumuşayınca soğutup, servis yapın. Üzerine Afyon’un manda kaymağından koyabilirseniz, benzersiz bir tada da ulaşmış olursunuz. 
 

Nar Ülkesi Anadolu

Nar en eski zamanlardan beri bereketin bolluğun sembolü. Anavatanı bugünkü İspanya’nın Granada bölgesi yani Endülüs olan Nar’ın bereket sembolü olarak kabul edilmesinde afrodisiak özellikleri ağır basmış.

Boncuk narı, Devedişi  Gök Milesi, Kara nar, Karaköprü, Katırbaşı, Kızıl, Kuş narı,  Nizip narı, Tatlı nar ve Tırbey gibi türlerin yanı sıra İzmir’de türkülere konu olmuş, Silifke ve Mersin’in Mut ilçelerinde festivali bile yapılan “çekirdeksiz nar”  Anadolu’da önemli afrodizyak olarak kabul ediliyor. Anadolu’da üzerine en çok konuşulan, meyvalardan biri  nar. 
Anadolu kültüründe, mutfaklarında, türkü ve bilmecelerinde, halk deyişleri ve masallarda şifalı bitki olarak kullanılması bir yana boya endüstrisinde bile yeri var Nar’ın…  Nar çiçeği hem haylazdır, çayı yapıldığında ise yararlı bir içecektir.

İslâmî literatürde bir klasik olarak Zâdü'l-Meâd adlı eserinin "Tıbb-ı Nebevî" bölümünü yazarken İbn Kayyim el-Cevziyye, İbn Sina'nın ünlü tıp kitabı el-Kanun fi't-Tıbb adlı eserinden oldukça yararlanmıştı. Bu kitaplarda narın faydaları, narın tatlı veya ekşi olmasına, suyunun ve çekirdeğıinin yer aldığıı karışıma göre ayrı özellikler içerdiği belirtiliyor.
Günümüzdeki şifalı bitkilere ilişkin eserlerde narın kullanımı oldukça geniş bir yer tutuyor. Meselâ böbrek yaralarına karşı tatlı narın bol bol yenilmesi; göz ağırısına karşı ekşi nar taneleri, mercimek ve gül suyundan oluşan karışımın göz kapakları üzerine yarım saat konması; göz kaşıntısında nar usaresinin pişirilerek süzüldükten sonra hazırlanan sıvının sürme şeklinde göze sürülmesi tavsiye ediliyordu. Dış basura karşı ekşi nar ile sirkeden, kellik tedavisinde ise ekşi nar ile zeytinyağıından oluşan bir terkibin kullanılması; kalp çarpıntısına karşı nar tanelerinin dövülerek damıtılmış suyla şurup halinde içilmesi de tavsiyeler arasındaydı. Diş eti kanamalarına, yaralarına ve diş etrafındaki kireçlenmelerine karşı nar çiçeği ile diğer bitkisel maddelerden oluşan terkibin merhem halinde günde birkaç defa dişlere sürülmesi önerilmekteydi.

Aşıkıye Macunu

Anadolu’nun en eski afrodisiak macunlarından biri olan “Aşıkıye” macunun içeriğinde nar çiceğinin özellikle yeri var.  Hamile kalamayan kadınların başvurdukları “Aşıkıye” macunu aslında keten tohumlu bal ile nar çiçeğinin karıştırılmasından başka bir şey değil.  Yine cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavisinde, frengi, rahim mayasılı, bel gevşekliği gibi hastalılıkların tedavisi için hazırlanan karışımda da nar kabuğu kullanılıyordu. Ergenlik sivilcelerinin giderilmesinde ekşi nar suyu sirke ile birlikte karıştırılarak veya nar kabuğıu suyla kaynatılıp gül suyu ile karıştırılarak sivilcelerin üstüne sürülmesi geleneği var.
Bütün bunların yanı sıra özellikle akşam yemekleri sonrasında sakız likörü ile tüketilen çekirdeksiz narın “kesin bir viagra” etkisi yarattığı Ege kasabalarındaki en önemli inançlardan biri…

Rummâniyye- Nar ekşili kalye

Malzeme: 500 gr. koyun budu et, 4 çorba kaşığı nebâtî yağ, Tuz, 1 adet patlıcan, Yarım dilim balkabağı, 1 adet iri kuru soğan, 1 kahve kaşığı kimyon, 2 kahve kaşığı dövülmüş kişniş, 1 kahve kaşığı tarçın, Kara biber, Damlasakızı, 2 çorba kaşığı kuru nane, 2.5 çorba kaşığı nar ekşisi, 1 diş sarımsak

Hazırlanışı: Bir tavaya yağınızı alın, az kızdırın. Küçük doğranmış kuşbaşı etinizi yağda çevirin. Hemen tuzunu ekleyip bir su bardağı suda pişirin. Patlıcan ile balkabağını, arzu ettiğiniz irilikte doğrayın. Kuru soğanı doğrayın. Hepsini tencereye yerleştirin. Ve, kimyon, kişniş, tarçın, dövülmüş damlasakızı, kara biber ve 1 çorba kaşığı kuru naneyi ilâve edip pişirmeye bırakın. Yemeğiniz piştikten sonra, nar ekşisini, dövülmüş sarımsağı ve geri kalan naneyi ekleyin. Ve, bir sürte dinlenmeye bırakın.

* Bu yemeğin adı, Arapça’da nar anlamına gelen “rummân”dan geliyor. Tarif, Bağdâdî’den tercüme edilmiş. Topkapı Sarayı’nda rağbette olan sonbahar yemekleri arasında, “nar ekşili kalye” olarak geçiyor.

(Kaynak: “Sultan Sofraları/ 15. ve 16. Yüzyıllar’da Osmanlı Saray Mutfağı”, Stefanos Yerasimos, YKY, 2002)


Yeryüzünün en eski bitkisi: Harnup

Türkiye’nin kimi yerlerinde keçiboynuzu deniliyorsa da, yaygın adı harnup ve bu ağaç  yeryüzünün en eski bitkisidir. Fethiye, Kaş’tan başlayarak Tarsus, Mersin, Silifke, Gülnar, Anamur, Antalya dolaylarında 1750 km2'lik kıyı şeridinde doğal olarak yetişmektedir.  Antik çağın Likyasında tedavi amaçlı kullanılıyormuş.

Harnupun Yüksek potasyum içeriği dolayısıyla ishal kesici , yüksek ham selülöz dolayısıyla bağırsak ve gastrit, yüksek potasyum ve sodyum içeriği dolayısıyla karaciğer, akciğer, kan basıncı ve bileşimi  Yüksek mineral ve vitamin içeriği dolayısıyla diş ve diş etleri, üzerine çok olumlu etkilerinin olduğu belirtilmektedir. Yüksek doğal şekerler, zengin mineraller (özellikle çinko) ve vitaminler(A,B,B2,B3,D) içeriği dolayısıyla doğal güç ve besin kaynağı olarak afrodisiak olarak kabul edilmektedir.

Kakaoya karşı harnup kullanılmasını öneren bir kesim ise, “ Harnup Keçiboynuzu unu yüksek doğal şeker içeriği, hafif  kalorisi, düşük yağ içeriği, uygun potasyum sodyum dengesi, kafein, theobromine, ve kolesterol bulundurmaması, ayrıca ucuz olması dolayısıyla, dengeli, doğal ve bilinçli beslenenler için kakao' ya tercih edilmelidir” görüşünü dile getiriyorlar.

 

Harnup şerbeti

Malzemeler: 1 kg Harnup (keçiboynuzu),   4 litre su,  1 su bardağı pekmez

Hazırlanışı:* Keçiboynuzunu temizleyip havanda iyice ezin. Geniş bir tencereye alıp suyu ilave edin ve iyice karıştırıp kaynatın. * Ateşten alıp soğumaya bırakın ve süzün. Süzdüğünüz suya pekmez ekleyip tatlandırın. Şerbeti 1 gün dinlendirdikten sonra üzerindeki duru suyu alın ve şişelere doldurup muhafaza edin. Sahur zamanı bardaklara paylaştırıp servis yapın.

 

Sarı Havuçtan Cezerye…

Geçenlerde gazetelerde bir haber vardı. Haber Mersin Ticaret ve Sanayi Odası tarafından patent almak üzere başvurulan Mersin Cezeryesi’nin bu hakkı kazandığını bildiriyordu.  "Mersin Cezeryesi Coğrafi İşaret Tescil Belgesi" Türk Patent Enstitüsü tarafından  Mersin’e gönderilmişti.

Bugün çoğunlukla Mersin’de, küçük ölçülerde olmak üzere de Adana’da üretilen bu lokumun, Antep Fıstıklı, Cevizli, Fındıklı, Antepfıstıklı Top, Cevizli Top, Fıntıklı Top olmak üzere 6 çeşidi bulunuyordu. Bakanlık Mersin cezeryesi yapılırken… Ana maddesi olan sarı havuç 120 derecede 30 dakika su ile haşlandıktan sonra kıyma makinesine aktarılır. Kıyılan havuçlar, şeker, glikoz ve sitrik asit ilavesiyle cezerye marmelatına dönüştürülür. Cezerye marmelatına 90 derecede 45 dakika ısısal işlem uygulanır. Bu aşamada çeşidine göre ceviz içi, fındık içi veya antepfıstık içi ilavesi yapılır. Dinlendirme bölümüne aktarılan cezerye, cinsine göre şekillendirilmesi şartını koşmuştu.

 

Evde Cezerye yapmak mümkün

Malzemeler: 1 kilo havuç, 1,5 su bardagı toz şeker, 1 paket bisküvi, 1 kilo kırık ceviz, hindistan cevizi.

Yapılışı: 1 kilo havucu, 4 bardak suyun içine rendeleyin. İçine şekeri ilave edip beraber pişirin. Havuçlar eriyince altını kapatın. Ilınmasını bekleyip, 1 paket bisküviyi karışımın içine ufalayın. 1 kilo kırık cevizi de ekleyin ve iyice karıştırın. Oluşan sert hamurdan toplar yapıp ve Hindistan cevizine bulayın.

 

Turistlere Turkish Viagra

İlk kez Tempo Dergisi’nde yapılan bir röportajda görmüştüm. Ardından hemen bütün turistik satış yerlerinde dikkatimi çekti. Üzerinde yarım yamalak İngilizce ise “Bu karışımdan aldığınızdan takdirde gecede 5 kez sevişebilirsiniz” yazan bir karışım satılıyor. Türkiye’nin var olan imajının bir parçasını bazı “uyanıklar” ticarete çevirmeyi başarmışlardı. İçinde ne olduğu yazmayan bu macunun aslında Türk Gıda Kodeksine göre satışı yasak olmalı zaten müşterisi yerliler değil yabancılar.

 
< Önceki   Sonraki >