Nedim Atilla nın Food in Live Dergisindeki yazılarına bu linkten ulaşabilirsiniz.
Nedim Atilla 'ya Twitter 'dan da ulaşabilirsiniz
nedim atilla
Anasayfa arrow Gezi Notları arrow Şimdi Kazdağı zamanı!
Şimdi Kazdağı zamanı! Yazdır E-posta
Perşembe, 16 Ağustos 2007

Homeros, 'Zeus Baba, İda dağından hükmeden ulu tanrı' demişti... (İlyada/A. Erhat-A. Kadir yazımı...) Kazdağı'nın binlerce yıl öncesinden gelen adı İda'dır. Türklerin Anadolu'ya yerleşmesi ile zaman içinde İda adı Kazdağı'na dönüşmüştür.

İda'nın sözcük anlamı üzerinde kesin bir uzlaşma yoktur. Yok olmuş bir Anadolu dilinden geldiğini söyleyenler olduğu gibi, eski Helen dilindeki 'ide-düşünce' sözcüğü ile özdeş sayan, ağaç ya da orman anlamına geldiğini savlayan, İda-İdaia adının Kybele'nin bir sıfatı olduğunu ileri süren görüşler vardır. Edremit Körfezi'nin bir adınında İdaion olması, bu son tezi desteklemektedir. Özellikle Homeros'un İlyada adlı destanında İda adı çokça geçer ve daima 'hayvanların anası' ya da 'kaynağı bol İda' olarak tanımlanır. Tabii ki, biz en çok 'Bin Pınarlı İda' sözünü seviyoruz.

Hıristiyanlık ilk ortaya çıktığında daha çok Anadolu'da taraftar bulmuştu. İsa'nın öldürülmesi ile Meryem Ana ve yoldaşları Efes'e yerleşmişler ve tektanrılı dinlerini yaymaya çalışmışlardı. Zamanla bu din, tüm Anadolu'yu elinde bulunduran Roma İmparatorlu'ğunun resmi dini haline gelmiştir. Ortalama bin yıl sürecek olan bu zaman dilimi içinde İda Dağı yine kutsal olma niteliğini korumuş ve Hıristiyanlığın Avrupa'ya yayılmasında köprü işlevini görmüş. Kuzey Ege'de yer alan Edremit, Altınoluk, bu dinin merkezi durumuna gelmiş ve İda Dağı çok sayıda papaz okulu ile manastırı eteklerinde barındırmıştır.

Türklerin bölgeye hakim olmalarına karşın İda Dağı'nın kutsal niteliği değişmemiş. Aksine Türkler, İda adını Kazdağı'na dönüştürmekle onun tanrısal anlamını devam ettirmek istemişlerdir. Nedenini anlatalım: Ortaasya'dan Anadolu'ya gelişleri sürecinde Türkler, Müslümanlık dinini kabul etmişler, ancak daha önce sahip oldukları Şaman dininin bazı ögelerini de korumuşlar. Türk boylarından bazılarının Şaman inanışlarında Kaz, Göktanrı'yı sırtında taşıyan kutsal bir hayvan...

Yüzyıllar boyu süren zaman dilimi içinde Türklerin inançları, antik yöre inançlarının yerini alır. Bu uyumlu geçişin sonucunda İda adı Kazdağı'na dönüşürken, dağın en yüksek zirvesi olan ve İlyada destanında Zeus'un oturduğu doruk olan Gargaros adı, yine kutsal göktaşı anlamına gelen Karataş'a yerini terkeder. Zeus'un simgesi olan Kartal, Kartalçeşme ve Kartalçimen gibi adlarla yine ününü sürdürür. Ancak kutsal alanın adı artık Kazavlusu olmuştur. Dağın yeni sahibi Kaz'dır artık. Yöre insanı da her yılın 15 Ağustos haftasında, Kazavlusu sınırları içindeki Kartalçimen yaylasında çadırlarını kurarak Kazdağı'nın antik dönemden beri süregelen kutsallığını günümüze taşır

Bugün size bu bilgileri vermemin nedeni elimize bir süre önce geçen Kazdağı ile ilgili bir gezi kitabı. dostlarımız Sema ve İskender Azatoğlu için 'Kaz Dağı'nın eko-turizm, kültür-turizmi alanında bu anlamda ilk keşfedenlerdir diye düşünüyorum. Sevgili Prof. Şadan Gökovalı hocamız ile Kazdağı'na bundan neredeyse 15 yıl önce yaptığımız bir seyahatte onların İdaköy Çiftlik Evleri bulunuyordu... Sema ve İskender Azatoğlu, geçen ilkbaharda İzmir'de düzenlenen Zeytinyağı ve Şarap Fuarı'na geldiklerinde bu kitap projesinden söz etmişlerdi. Geçen Eylül ayının ortalarında kitap elimize geçti, sevincimiz büyük oldu. Kazdağı-İda Doğa ve Kültür Rehberi adlı bu kitap Kazdağı'na gideceklere önemli bilgiler sunuyor.

Zeus'tan, Sarıkız'a, Kazdağı-İda'da yaşayanlara saygıyla açılan kitap sunduğu bilgilerle benzersiz bir yapıt olarak dikkat çekiyor. Ulaşımdan, bölgedeki özgün otellere, yöre mutfağından, turizm ve doğa sporlarına, kültürel ve sosyal değerlerden, tarih ve mitolojiye, fiziksel özelliklere kadar eksiksiz bir bilgi deposu olarak görülmeli bu kitap... Kitap Kazdağı-İda Ekosistemininin en önemli zenginliğimiz olduğunu bilene bilmeyene bir kez daha duyuruyor. Şimdi Kazdağı zamanı... Bu kitabı karıştırarak Kazdağı'nı gezmek zamanı... Kitabı edinmek için 0 266 387 34 02 numaralı telefona başvurmak yeterli.

 
Sonraki >